Czujki są elementami systemu alarmowego, które służą do wykrywania obiektów znajdujących się wokół nich. Stosuje się je w systemach sygnalizacji włamania i napadu. Na rynku dostępna jest ich szeroka gama, jednak nie każdy może zdawać sobie sprawę z tego, że dzieli się je na wiele kategorii i grup. Te, które są najistotniejsze z punktu widzenia domownika mieszczą się w grupie wewnętrznych detektorów ruchu. Czujki alarmowe przeznaczone do zamkniętych pomieszczeń generują sygnał alarmu pod działaniem określonych parametrów fizycznych.

Pasywne czujki podczerwieni

Czujki PIR to prawdopodobnie najczęściej spotykany element w standardowych instalacjach alarmowych. Czujki wykrywają konkretnie ruch, ale nie samą obecność psa, kota, czy człowieka. W celu lepszego zrozumienia jak działają czujki ruchu warto sobie pokrótce wyjaśnić skrót PIR. Tym skrótem określa się pasywną podczerwień, a urządzenie w nią wyposażone nie może wysyłać nic w przestrzeń. Taki sprzęt dobiera tylko dane z otoczenia. Każdy obiekt, którego temperatura wynosi więcej niż zero bezwzględne, emituje promieniowanie cieplne. Czujka, która zauważy zmiany w rozkładzie temperatury w przestrzeni niemal natychmiast reaguje pod warunkiem, że występuje ruch. Sama zmiana wartości promieniowania cieplnego w otoczeniu nie sprawia, że urządzenie się uruchamia. Przy wyborze miejsca montażu czujki należy pamiętać, że działa ona najefektywniej, gdy ruch jest prostopadły do pola detekcji czujki.

Aktywne tory podczerwieni

Na aktywną barierę podczerwieni składają się co najmniej dwa urządzenia: nadajnik i odbiornik, który jest umieszczony naprzeciwko niego. W momencie pojawienia się jakiegokolwiek nieprzezroczystego ciała lub przeszkody między nimi uruchamiany jest alarm. Innym systemem, który działa na podobnej zasadzie jest kurtyna podczerwieni, która składa się z kilku torów PIR ułożony w jednej płaszczyźnie w odległości nie większej niż 50 centymetrów. W ten sposób zamiast pojedynczej linii chroniona jest cała powierzchnia. Aktywne tory podczerwieni wyposażone w optykę mają zasięg do 50 metrów. Powyżej tej odległości zaczyna pojawiać się problem ze zogniskowaniem wiązki i kłopotliwe staje się również zestrojenie torów na tych odległościach. Aktywne bariery wymagają odpowiedniego postępowania, jeśli zostanie podjęta decyzja o ich montażu. Przede wszystkim w okresie zimowym niezbędne jest stałe odśnieżanie toru, po którym leci wiązka, natomiast latem niezbędne jest koszenie trawy. Niby jest to oczywiste, ale ludziom często włączają się fałszywe alarmy z tego powodu.

Czujki alarmowe ultradźwiękowe

Czujki ultradźwiękowe działają wykorzystując zjawisko Dopplera. W jednym pomieszczeniu umieszcza się obok siebie nadajnik i odbiornik ultradźwiękowy, które razem tworzą detektor radarowy. Zadaniem nadajnika jest wysyłanie energii będącej źródłem zaburzenia rozchodzącego się w powietrzu w postaci fali akustycznej. Jeśli w pomieszczeniu, w którym została umieszczona czujka ultradźwiękowa pojawi się powietrze, fala będzie poruszać się szybciej wraz z jego prądem, natomiast pod prąd - wolniej. Całkowity czas przemieszczania się fali będzie jednak taki sam, dzięki czemu nie będzie wywoływać fałszywych alarmów. Tego rodzaju czujki przeznaczone są do stosowania wewnątrz budynków. Idealne wręcz są dla nich małe pomieszczenia. Swoje zastosowanie znajdują często jako system wczesnego wykrywania. Promieniowanie ultradźwiękowe nie przenika przez szkło, a więc nie wywoła fałszywego alarmu, gdy będzie się ktoś poruszał za oknem lub drzwiami.

Mikrofalowe czujki sygnalizacji włamania i napadu

Czujki PIR + MW nazywane są także czujkami dualnymi, ponieważ posiadają dwa tory detekcji. Tor pi jest pasywny, natomiast mikrofalowy jest już aktywny. Oznacza to, że nie tylko obserwuje on otoczenia, ale także wysyła coś do otoczenia. Tym czymś jest fala radiowa, którą emitują czujki mikrofalowe. W normalnych warunkach jest ona wydzielana przez urządzenie, a po napotkaniu przeszkody wraca z powrotem do niej z informacją, że coś zostało napotkane na drodze fali radiowej. Co istotne, dla fali mikrofalowej temperatura obiektu nie ma znaczenia, czyli może zaobserwować coś, czego czujka PIR już nie zauważy.

Czujki wibracyjne

Czujki alarmowe wibracyjne wyposażone są w czujniki piezoceramiczne, które reagują na drgania mechaniczne podłoża. Ponadto wykrywają także pojedyncze silne wstrząsy oraz uderzenia w okna, drzwi, ściany, czy też stropy chronionego obiektu. Amplituda powstałych wstrząsów oraz ich częstotliwość i czas trwania są na bieżąco analizowane w dedykowanym do tego procesorze. Każdorazowa próba przebicia się do chronionego budynku będzie powodować powstanie kryterium alarmu.